Forum BCFI

Stopzettingen van commercialisatie • collagenase (Iruxol Mono®) • dexamethason + neomycine + polymyxine B (Polydexa®) • disopyramide (Rythmodan®) • liraglutide (Victoza®) • tiagabine (Gabitril®) : geneesmiddelen onder aanvullende monitoring, waarvoor het melden van ongewenste effecten aan het Belgisch Centrum voor Geneesmiddelenbewaking wordt aangemoedigd (onder andere geneesmiddelen die een nieuwe werkzame stof bevatten, biologische geneesmiddelen ). : geneesmiddelen waarvoor risicobeperkende activiteiten (Risk Minimization Activities, RMA) zoals educatief materiaal en brochures, zijn opgelegd door de vergunningsautoriteit (zie Folia maart 2015 ) . : contra-indicatie of dosisverlaging in het geval van ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring tussen 30 en 15 ml/min/1,73 m 2 ). : contra-indicatie of dosisverlaging reeds bij matige nierinsufficiëntie (dus vanaf creatinineklaring van 60 ml/min/1,73 m 2 of lager), of bij nierinsufficiëntie zonder verdere vermelding van de ernst . Voor de nieuwigheden geneesmiddelen van deze maand houden we rekening met de wijzigingen waarvan we ten laatste op 24 september 2026 op de hoogte gebracht werden. De wijzigingen die na deze datum gemeld worden, zullen worden opgenomen in de Weekly Folia van november. De teksten van het Repertorium over deze nieuwigheden worden op 23 oktober bijgewerkt. Stopzettingen van commercialisatie In deze rubriek worden de definitieve stopzettingen van commercialisatie vermeld. De betrokken specialiteiten wor

Kernboodschappen / Messages clés Het ‘ psychofarmaca journaal ’ voor zorgverleners in de eerste lijn brengt de meest recente info over het gepast gebruik van slaapmedicatie en antidepressiva. Dit journaal kadert binnen de Psychofarmaca 10-daagse, een campagne van 1 tot 10 oktober, gericht op zorgverleners in de eerste lijn. Doel is het goed gebruik van slaapmedicatie en antidepressiva te bevorderen. Ontdek alle materiaal op psychofarmaca10daagse.be . Psychofarmaca journaal Het ‘ psychofarmaca journaal ’ brengt de meest recente info over het gepast gebruik van slaapmedicatie en antidepressiva, voor zorgverleners in de eerste lijn. Ontdek het journaal in de video hieronder: Campagne Psychofarmaca 10-daagse 2026 Het ‘ psychofarmaca journaal ’ kadert binnen de Psychofarmaca 10-daagse, een campagne rond het gepast gebruik van slaapmiddelen en antidepressiva in de eerste lijn. De campagne loopt van 1 tot 10 oktober op initiatief van dr. Ellen Van Leeuwen, huisarts en BCFI hoofdredacteur, met ondersteuning van de beroepsorganisaties van huisartsen, apothekers en psychologen, de expertengroep BelPEP (Belgian Psychotropics Expert Platform) en Universiteit Gent. De campagne richt zich op huisartsen, apothekers en psychologen, en valt samen met de 10-daagse van de Geestelijke Gezondheid. Doel is zowel het bewustzijn rond psychofarmaca vergroten als het gesprek hierover stimuleren, door betrouwbare informatie en praktische tools aan te bieden, zoals affiches, podcasts en video’s. De focu

Bepaalde geneesmiddelen vertragen de progressie van chronische nierschade. Welke zijn dat en bij welke patiënten hebben ze het meeste effect? In dit tweede Folia-artikel over chronische nierschade zetten we de belangrijkste inzichten op een rij. Belangrijkste boodschappen Voor verschillende geneesmiddelen is een nefroprotectief effect aangetoond bij patiënten met chronische nierschade: ACE-inhibitoren/sartanen, gliflozinen, finerenon en, meer recent, GLP-1-analogen. Hoewel sommige studies wijzen op renale voordelen bij de verschillende stadia van chronische nierschade, zijn de absolute voordelen het grootst bij patiënten met het hoogste risico (bv. diabetici met ernstige albuminurie). Patiënten met nierinsufficiëntie hebben meestal ook andere belangrijke comorbiditeiten (hypertensie, diabetes, hartfalen…), waarvan de behandeling minstens even belangrijk is. Naast hun renale indicatie kunnen bepaalde nefroprotectieve geneesmiddelen ook in deze situaties aangewezen zijn. Dit artikel bevat een overzichtstabel met de nefroprotectieve geneesmiddelen volgens de aanbevelingen van KDIGO. Het BCFI ontwikkelde een e-learning over dit onderwerp: “ Chronische nierinsufficiëntie – Welke geneesmiddelen vertragen het nierfunctieverlies? “. Conclusie van het BCFI: Hoewel ACE-inhibitoren/sartanen de hoeksteen van de medicamenteuze behandeling van chronische nierschade blijven, hebben gliflozinen, finerenon (en meer recent GLP-1-analogen ) ook renale voordelen aangetoond als aanvullende behand

Naar schatting heeft ongeveer 10% van de volwassen wereldbevolking chronische nierschade. De aandoening is irreversibel en leidt tot talrijke complicaties, waaronder een verhoogd cardiovasculair risico en een verhoogd risico op ongewenste effecten van geneesmiddelen. Daarnaast zijn ook de economische gevolgen niet te verwaarlozen, de kostprijs van een behandeling van terminale nierinsufficiëntie is immers zeer hoog. De aanpak van chronische nierschade heeft dan ook drie doelen: de complicaties beperken door aanpak van de comorbiditeiten, de progressie vertragen en acute verslechtering voorkomen. Deze verschillende aspecten komen aan bod in een reeks van drie artikels over chronische nierschade. Dit eerste artikel focust op de aanpak van het cardiovasculaire risico. Kernboodschappen Chronische nierschade moet worden beschouwd als een spectrum van nieraandoeningen, die zich onderscheiden door hun oorzaak, de mate van afname van de glomerulaire filtratiesnelheid (GFR) en de mate van albuminurie. Patiënten met nierinsufficiëntie hebben een (sterk) verhoogd cardiovasculair risico. Daarom is een globale en proactieve aanpak van de verschillende cardiovasculaire risicofactoren (leefstijl, hypertensie, diabetes, hypercholesterolemie) aangewezen. Besluit van het BCFI: Bepaalde geneesmiddelenklassen, zoals ACE-inhibitoren/sartanen, gliflozinen en statines, hebben een belangrijke plaats bij patiënten met chronische nierschade vanwege hun aangetoonde cardiovasculaire voordelen. De contro

Het Belgisch Centrum voor Geneesmiddelenbewaking ontving recent twee meldingen van fatale lactaatacidose tijdens behandeling met metformine. Een analyse van Belgische en Franse meldingen toont dat geneesmiddelenbewakingscentra nog steeds meldingen van lactaatacidose ontvangen. Dit onderstreept het belang van blijvende waakzaamheid voor dit – weliswaar bekend – ongewenst effect. Gezien de mogelijk fatale afloop herinneren we aan de risicofactoren voor lactaatacidose en aan de voorzorgsmaatregelen om het risico te beperken. Kernboodschappen De Belgische en Franse geneesmiddelenbewakingscentra ontvangen nog regelmatig gevallen van lactaatacidose mogelijk veroorzaakt door metformine. Vermoedelijk waren een aantal gevallen te vermijden indien de risicosituaties waren geïdentificeerd en voorzorgsmaatregelen waren genomen. Belangrijkste risicosituatie: plotse vermindering van de nierfunctie bij kwetsbare personen ten gevolge van dehydratie (let op bij ernstige infectie, braken, diarree, hittegolf), zeker bij gelijktijdig gebruik van NSAID’s en/of ACE-inhibitoren of sartanen. Voorzorgsmaatregelen: contra-indicaties respecteren, nierfunctie opvolgen en dosis verlagen indien nodig; overwegen om metformine tijdelijk te stoppen in geval van ernstige infectie en in situaties die kunnen leiden tot een acute verslechtering van de nierfunctie, met bijzondere aandacht voor (dreigende) dehydratie (let op bij hittegolf). Commentaar van het BCFI: Gezien een snelle diagnose van lactaatacidose cru

“Stoppen met roken”: makkelijk gezegd, maar een hele uitdaging voor je patiënten… én voor jou! De motivatie inschatten, een behandeling kiezen, aangepast advies geven, opvolgen… Bij de begeleiding van rookstop komt heel wat kijken. Die uitdaging aangaan, betekent tegelijk dat je je patiënten belangrijke gezondheidswinst kunt bieden. Aan de hand van concrete klinische situaties nodigt deze nieuwe e-learning je uit om je kennis over de medicamenteuze aanpak van rookstop te testen en bij te spijkeren. Deze Quiz is gebaseerd op de herziene WOREL-richtlijn “Stoppen met roken”. De nadruk ligt op: het opstarten van nicotinesubstitutie en andere rookstopmedicatie, het juiste gebruik ervan, met aandacht voor contra-indicaties, interacties, ongewenste effecten en voorzorgsmaatregelen, advies aan patiënten, de motivatie om te stoppen en de opvolging. In deze 14e MedicatieQuiz zijn de casussen concreet en komen ze beurtelings vanuit het perspectief van de arts en de apotheker aan bod. Een hulplijn nodig? Het Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium en belangrijke passages uit de WOREL-richtlijn zijn binnen handbereik om je antwoorden te onderbouwen. De quiz staat open voor alle gezondheidszorgbeoefenaars en studenten. Een ideale gelegenheid om je kennis te testen, uit te breiden en te versterken! Zo neem je uit deze e-learning concrete inzichten en handvatten mee naar de praktijk. Klaar voor de uitdaging? Doe de quiz! Totale duur: 30 minuten Accreditering is voorzien voor artsen en apo

In februari 2026 verscheen een partiële herziening van de WOREL richtlijn « Stoppen met roken » uit 2005. Sinds de vorige publicatie van de richtlijn maakten belangrijke wetenschappelijke inzichten, contextuele veranderingen en nieuwe interventies een herziening van de volgende onderwerpen nodig: digitale interventies roken verminderen als opstap naar volledige rookstop medicamenteuze interventies de rol van de e-sigaret bij rookstop. De nieuwe versie van de richtlijn bevat concrete aanbevelingen voor zorgprofessionals in de eerste lijn om rokers te identificeren, de mate van fysieke afhankelijkheid in te schatten en passende interventies te kiezen, afgestemd op de fase van het rookstopproces. Zowel medicamenteuze als niet-medicamenteuze behandelopties komen aan bod, samen met strategieën om de motivatie te versterken, herval te voorkomen en rookstop bespreekbaar te maken binnen de zorgrelatie. Volgens de richtlijn moeten medicamenteuze interventies (nicotinesubstitutietherapie of rookstopmedicatie) steeds deel uitmaken van een breder rookstopplan, in combinatie met andere vormen van ondersteuning. Nicotinesubstitutietherapie of rookstopmedicatie zijn daarbij als evenwaardige opties te overwegen. Wanneer gekozen wordt voor rookstopmedicatie, geeft de richtlijn als (zwakke) aanbeveling de voorkeur aan varenicline als eerste keuze, bupropion als tweede keuze, nortriptyline als derde keuze en cytisine als vierde keuze. Dit rekening houdend met de kenmerken, de contra-indicaties

De hoofdstukken Bloed en stolling, Ademhalingsstelsel, Infecties, Antitumorale middelen en Neus-Keel-Oren zijn herzien en staan online. Ontdek hier de belangrijkste aanpassingen. In hoofdstuk Infecties is de geactualiseerde BAPCOC-gids geïntegreerd. Editie 2026 van het Repertorium 2026 is nu volledig beschikbaar. We danken de experten die ons hun commentaren bezorgden voor deze editie. Revisie 2026: laatste reeks hoofdstukken online De revisie 2026 is afgewerkt voor de laatste reeks hoofdstukken van het Repertorium: Bloed en stolling, Ademhalingsstelsel, Infecties, Antitumorale middelen en Neus-Keel-Oren. De herziene hoofdstukken staan online. We hebben het revisieproces van het Repertorium gewijzigd: Volledige revisie: sinds de editie 2026 worden de Inleiding van het Repertorium en de teksten van elk hoofdstuk om de twee jaar volledig herzien, in plaats van jaarlijks. De geüpdatete teksten worden tussen december en september op de website gepubliceerd. Volgende hoofdstukken werden herzien voor de editie 2026: Inleiding, Cardiovasculair stelsel, Bloed en stolling, Gastro-intestinaal stelsel, Ademhalingsstelsel, Hormonaal stelsel, Urogenitaal stelsel, Osteo-articulaire aandoeningen, Infecties, Immuniteit, Antitumorale middelen, Mineralen en vitaminen, Dermatologie, Oftalmologie, Neus-Keel-Oren, Anesthesie en Diagnostica. De continue updating krijgt nog meer prioriteit: belangrijke nieuwe informatie voor de rubriek “Plaatsbepaling” en andere rubrieken gebeuren doorheen het jaar

Kernboodschappen UPDATE 22/09/2026: de maatregel wordt uitgesteld tot 01/01/2027 Vanaf 1 oktober 2026 gelden nieuwe regels voor de aflevering van orale antibiotica. Antibiotica voorgeschreven op stofnaam (VOS) worden voortaan afgeleverd voor de voorgeschreven behandelduur. Deze maatregel heeft als doel overconsumptie en zelfmedicatie van antibiotica te beperken en zo antimicrobiële resistentie te verminderen. Voorschrijvers zijn vanaf 1 januari 2027 verplicht om antibiotica voor te schrijven op stofnaam (VOS). Apothekers leveren het voorgeschreven aantal eenheden af. Wanneer geen geschikte verpakking beschikbaar is, kunnen zij antibiotica uit verpakkingen halen en herverdelen. Hiervoor is een werkhonorarium voorzien. De prijs die de patiënt betaalt zal per eenheid berekend worden. Wat verandert er? Vanaf 1 oktober 2026 wordt een nieuwe manier van aflevering en tarifering van orale antibiotica verplicht. Antibiotica zullen per behandeltermijn afgeleverd en aangerekend worden. Deze maatregel maakt deel uit van het Belgische nationale actieplan ‘One Health’ tegen antimicrobiële resistentie. De maatregel heeft als doel het risico op overconsumptie en zelfmedicatie van antibiotica – beide factoren die bijdragen tot antibioticaresistentie – te beperken. Bovendien voorkomt het dat ongebruikte antibiotica bij het huisvuil, in de gootsteen of in het toilet belanden, waardoor resten van antibiotica in het milieu terechtkomen. De apotheker mag hiervoor het benodigd aantal tabletten uit

De preventie van virale luchtweginfecties is de voorbije jaren uitgebreider geworden. Naast de jaarlijkse vaccinatie tegen influenza en COVID-19, is ook een vaccin tegen RSV beschikbaar voor bepaalde risicogroepen. Dit overzicht bundelt de huidige aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad (HGR), praktische aandachtspunten en de terugbetalingsvoorwaarden voor de eerste lijn. Kernboodschappen Vaccinatie blijft een belangrijke maatregel om ernstige ziekte door influenza, COVID-19 en RSV te voorkomen. De belangrijkste doelgroepen voor vaccinatie zijn grotendeels hetzelfde: oudere personen, bewoners van woonzorgcentra en personen met chronische aandoeningen. Voor influenza en COVID-19 wordt een jaarlijkse vaccinatie aanbevolen, voor RSV volstaat één dosis. Gelijktijdige toediening van verschillende vaccins is mogelijk. De keuze voor een vaccin wordt mee bepaald door de werkzaamheid, beschikbaarheid, terugbetaling en de voorkeur van de patiënt. Preventie van virale luchtweginfecties: overzicht Influenza COVID-19 RSV Belangrijkste doelgroepen ≥ 65 jaar chronische aandoeningen bewoners van WZC zorgverleners zwangerschap ≥ 65 jaar chronische aandoeningen bewoners van WZC zorgverleners ≥ 75 jaar ≥ 60 jaar met risicofactor bewoners van WZC Tijdstip Vanaf half oktober September – oktober September – oktober Vaccinatieschema Jaarlijks Jaarlijks Eénmalig Gelijktijdig met andere vaccins? Ja Ja Ja Terugbetaling Ja, afhankelijk van de doelgroep en vaccintype Gratis Enkel voor ≥ 65 jaar met ri